შიგთავსზე გადასვლა

გადაწყვეტილება

თებერვალი 18, 2021

საღამოობით სახლში დაბრუნებამდე ერთი ქცევა დამჩემდა, სახლის მეზობლად ახლადგახსნილ ბარში შევდივარ და იქამდე ჯერ არ დაგემოვნებულ სასმელს გეახლებით. ვერ ვიტყვი, რომ ეს საუკეთესო რამ არის რაც დღის განმავლობაში ჩემ თავს ხდება, მაგრამ ამასაც არაუშავს და შეუმჩნევლად ვაკვირდები იქ მყოფ ადამიანებს, მათ მოძრაობას სადღაც ერთი საათის განმავლობაში. რამდენი ხანიც არ უნდა დააკვირდე ადამიანებს მათში ძალიან იშვიათად აღმოჩნდება ვინმე, ვისგანაც თვალს სხვაზე ვერ გადაიტან, ეს შეიძლება ინდივიდუალურია და ხასიათის თემაა, მაგრამ მასაშიც კი ვერ წარმომიდგენია, რომ არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ძალიან მარტივად ინტერესდებიან სხვებით. ვიდრე ასე ვზივარ ზამთრის ცივ ღამეს ნახევრად ცარიელ ბარში და არც კი ვიცი აქ რას ვაკეთებ, შევამჩნიე, მუქი ფერის ტანსაცმელში გამოწყობილი საშუალო ხნის კაცი, ხელში ჭიქას ათამაშებს და მხოლოდ ხანგრძლივი პაუზების შემდეგ სვამს თითო-თითო ყლუპად.

Richard Savoie, 1959

ვუყურებ და ისევ ისეთი მწარეა სასმელი, ვერაფრით ჯაბნის სულში გამჯდარ სიმწარეს. ყოველ შემდეგ დღეს ელოდები, რომ აი, ეს ჭიქა წინაზე ტკბილი იქნება, უფრო ხანგრძლივად და იქნებ სამუდამოდ დაგავიწყებს, მაგრამ არა და არ მოდის სიტკბო. დათოვლილ ქუჩებს ფრთხილად მიუყვები, სუსხი და ფიფქები სახეზე დაგთამაშებენ, ყოველი ნაბიჯი მეტად გაფხიზლებს, ფეხებს გზა ახსოვთ და შენც რომ ვერ გააცნობიერე, ისე აღმოჩნდი იმავე ადგილას, სადაც გუშინ. უზარმაზარი ჭადრის ძირში კვლავაც დგას საღებავგადაცლილი გრძელი ხის სკამი, მხოლოდ დღეს მასზე ჩამოსასვენებლად თოვლისგან მისი გათავისუფლება გიწევს, ცივ თოვლს ეხები და გინდა სწრაფად გადაწმინდო, მაგრამ მისი სიცივე რატომღაც სასიმოვნოა, ხელის გულს ასე ტოვებ სკამზე და თოვლში, ფრთხილად მოიპარება ყინვა მაჯასთან, შემდეგ კიდურზე და წვის შეგრძნება ინსტიქტურად გაღებინებს ხელს, თუმც გაუძალიანდი.

უბრალოდ არაფერზე გინდა იფიქრო, მხოლოდ დაისვენო, ხმაურისგან რომელმაც სამყარო მოიცვა და მხოლოდ თოვლს და ღამეს შეუძლიათ მოგანიჭონ ყალბი სიმშვიდე, ასე ძალიან რომ ჰგავს რეალობას, ვიდრე დილა ისევ გამოგაფხიზლებს.

როგორ უთხრა, რა მიზეზით შეიძლება აუხსნა ადამიანს, რომ ვეღარ გაბედნიერებს, თითქოს სადღაც გაქრით, შენც და ისიც. ყოველ ღამე სახლში ოდნავ სახეშეცვლილი ბრუნდებით. ის ამბობს, რომ დაიღალა და ხანდახან არც კი ჭამს, ისე მიდის დასაძინებლად. გახსენდება პერიოდი, როცა ამოღამებული თვალებით ერთად ამზადებდით, აფუჭებდით, წვავდით, ზედმეტად ამარილებდით და ამ და სხვა მიზეზებით უფრო მხიარულად მიირთმევდით, ბოლოს კი, ჯიუტად ჩართული ტელევიზორის შიშინში იღვიძებდით. ხშირად საკუთარ საწოლშიც იღვიძებდი. დღეს იმ სახლში შესვლა ძნელია, იქნებ ვინმემ ის შეცვალა და თქვენ არაფერ შუაში ხართ? იქნებ სულაც ამ ჭადრის ან სკამის ბრალია სულელური ფიქრები, ალკოჰოლი! სინამდვილეში ყველაფერი უარყოფითი მას მოაქვს, ემოციებით თამაში, შენით გართობა და მერე თავის მოჩვენება თითქოს შენივე ნამდვილი სახე გამოავლინე.

მაშ, უბრალოდ უნდა დაივიწყო ახალი და ცუდი ჩვევები, ისევ შეამჩნიო რა ფერის მანიკური წაუსვამს დღეს და რატომ; რა გადახდა თავს ან რატომ არფერი გადახდენია; რისი ყურება დავიწყოთ და მერე დივანზე ჩავიძინოთ, მეორე დღეს კი კისრის ტკივილზე ტკბილად გაგეღმოს გუშინდელი ბავშვური საქციელის გამო, რომელიც თითქოს დაივიწყე და აბსოლუტურ კომფორტში გაატარე ბოლო წელი ან იქნებ მეტიც…

იგი დგება და მომსახურე პერსონალს მშრალი ღიმილით ემშვიდობება, ვერც კი მამჩნევს ისე ტოვებს ბარს და მეც ყოველგვარი ცუდი განზრახვის გარეშე მივყვები. ხუთი წუთის შემდეგ განათებული ფანჯრის წინ ჩერდება, ოთახში ტელევიზორი ციმციმებს, დაბალ ხმაზე კინოს უყურებენ, ტელეფონზე რეკავს და მონოტონურად პასუხობს:

“რას აკეთებ?”;”გეძინება?”;”კარგი, მალე მოვალ..”

ტელეფონს ჯიბეში იდებს, რამდენიმე წუთით ისევ შეჰყურებს ფანჯარას და გზას აგრძელებს. ქუჩის კუთხეში ჯერ ჩერდება, მერე სწრაფად ტრიალდება და უკან ბრუნდება, სადარბაზოში შედის მტკიცე ნაბიჯებით.

სახლში დაბრუნებული ტელევიზორთან ჩაძინებულ მას ვხედავ, ჩვენი ცხოვრება ისე ძალიან ჰგავს ერთმანეთს თითქოს ყოველ სახლში დროის სხვადასხვა პერიოდში ერთი და იგივე სურათი მეორდება, ფინალიც კი ერთი გვაქვს, მაგრამ არის ერთი მნიშვნელოვანი განსხვავებაც, თუნდაც ისინი ერთმანეთს ძალიან ჰგავდნენ, ჩვენ ყველანი ინდივიდუალურად ვაკეთებთ არჩევანს:

“იცი, მოთოვა… გინდა გავისეირნოთ?”

ოქტომბერი 5, 2020

ნოემბერი 19, 2020

მასწავლეს რომ სანთლების ჩაქრობისას სურვილები ჩუმად და გულში ჩამეფიქრებინა. მაშინ მეგონა ეს რამე განსაკუთრებული რიტუალის დეტალი იყო, სწორედ ის ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი, რომელიც უზრუნველყოფდა მის ახსდენას. ერთხელაც, როცა ისევ დადგა მომენტი და თვალები დავხუჭე, იმ გარდამავალ წამს სურვილის ნაცვლად ერთმა აზრმა გამიელვა ჩემდაუნებურად, აზრმა იმაზე, რომ ეს სიჩუმე და საკუთარ თავთან ჩათქმული სურვილი სხვა არაფერი იყო თუ არა შიში შერცხვენისა, რომელიც აუცილებლად თან ახლდა იმედგაცრუებას, ყოველ შემდგომ წელს იგივე ადგილას მდგომს ჯერ კიდევ რომ არ აგხდენოდა. ირგვლივ კი არაფერი იყო, გარდა შემთხვევითობებით მოგროვებული ცხოვრებისა.

ეს კვირა პირველად ვიგრძენი მოახლოვებული ზამთრის სუსხი და მომაკვდავი სიცოცხლე ჩამოცვენილ, გახუნებულ ფოთლებში. რამდენი ნახეს და მოისმინეს ამ ფოთლებმა გასულ წელს, როგორ წამოიკვირტნენ, გაიშალნენ და ბოლოს აშრიალდნენ ჩვენს ტერფებს ქვეშ, მაგრამ რისთვის? თუ მცენარეებს შეუძლიათ მხოლოდ სხვებისთვის ცხოვრება, ჩვენ რატომ გვიჭირს ასე ძალიან? და რატომ გვეფიქრება განუწყვეტლივ მხოლოდ საკუთარ სურვილებზე? ყოველ ნაბიჯზე კიდევ ერთი გასული დღე გახსენდება ამ შემოდგომამდე. გათელილი მოგონება მოგონებას მისდევს და ყოველი შემდეგი წინაზე ბევრად მსუბუქია.

როგორიც არ უნდა ყოფილიყო გასული პერიოდი და რამდენად განსხვავებული – ჩვენი ემოციები, ერთნაირად ვემშვიდობებით მომენტებს, რომლებსაც ვეღარ დავუბრუნდებით. ღრუბლიანი ცა საბანივით გადაგვფარებია და ქალაქში შემოპარული მონსტრებისგან გვიცავს. წინა დაბადებისდღეზე სანთლების ჩაქრობისას ჩაფიქრებული სურვილი ისევ არ ახდა. ჩაიდანში წყალი ისევ აორთქლდა, ისეთ ამბავს მომიყვა, რომ ვერ გაგანდობთ, შორი გზიდან მოსულმა ფორმა ისევ იცვალა და მოგზაურობა განაგრძო, როგორც ჩვენ აღარ ვართ იგივე თავს გადახდენილი ათასი ისტორიის შემდეგ. უსასრულო ჰორიზონტზე გავყურებთ გზას, რამდენი ხანიც და რა ინტერესითაც არ უნდა დააკვირდე ვერაფერს არჩევ, იგი კი ერთხელაც სადღაც ისე მოულოდნელად გაწყდება, როგორც პირველი თოვლი, თუმცა ამინდის პროგნოზში სულაც არ ჩანდა.

ხანდახან, ძალიან რომ მომინდება ჩამოვჯდე და რაღაცები მოგიყვე, არ გამოდის და ყველა მიზეზი, მხოლოდ თავის მართლებაა, იმ შეგრძნებისთვის, რომელსაც დანაშაულის გრძნობა ჰქვია, რომ ისეთი ხარ, როგორიც ხარ და ძნელია ცვლილებების ატანა. იმაშიც კი არ ხარ დარწმუნებული, რომ ნამდვილად გრძნობ თავს დამნაშავედ. ასე უბრალოდაც ვერ ამბობ, რომ არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, როგორ ეწყინება, რადგან შენი შეგრძნება სულ სხვაა, არაფერი მსგავსი მისი… როგორც დამსხვრეული ნივთების პატარა ნაწილები, აბსოლუტურად განსხვავებულები, თუმც ერთნაირად მიმოფანტულები.

მხოლოდ შემიძლია წარმოვიდგინო, როგორია შენი პირველი შეხება შემოდგომასთან, რა ახლავს მას შენთვის და რა აკლია. იქნებ, ერთხელაც, ერთმანეთის გაგების მცდელობაში, თუ მოგვინდება და გავბედავთ, ერთად ვუსმინოთ აორთქლებული წყლის ამბებს, გადავიფაროთ ცის საბანი და დავაშინოთ მონსტრები ჩვენი ღრმა და ხმაურიანი სუნთქვით, სწორედ იმ შემოდგომის დღეს ისევ ცალ-ცალკე გავთელოთ ჩვენი წარსულის მოგონებები, გაცრუებული იმედები და აუხდენელი, ჩუმად ჩაფიქრებული სურვილები, როგორც გახუნებული, გარდაცვილი ფოთლები და მივხვდეთ, ჩვენ არ გვჭირდება ერთმანეთის ნაბიჯებზე დგომა, არამედ – ერთმანეთის გვერდით.

სუნთქვა

აპრილი 4, 2020

ბევრი დრო გავიდა, არა? დღეს საღამოს იწვიმა, ვიცი, რომ იცი კიდეც, მაგრამ აბა სხვა რა გითხრა, დაწყება ხომ ყოველთვის რთულია, ჩემთვის მაინც, მოღრუბლული ცის ყურება კი ორმაგად რთული და სევდაც აქაა, ჭრილობასავით იღვიძებს, მარილივით წვავს წვეთები სხეულს. განა პირველად წვიმს და განა იშვიათად, მაგრამ ყოველ ჯერზე სხვანაირად და სხვას განიცდი. როცა საერთოდ არაფერს განვიცდი ყველაზე დიდ დარდად გადაიქცევა ხოლმე, თუ იმ ერთადერთსაც ვკარგავ, რაც მარტო არასდროს მტოვებდა, თუნდაც ყველა მძიმე ემოცია, მართლა დავკარგულვარ უმისამართოდ. თუ შენს საყვარელ მუსიკას არ ჩართავ ყველაფერი წვიმასთან ერთად გადაივლის. მაგრამ მის გარეშე, გეჩვენება ისე წვიმს, რომ შენი სახურავის იქეთ სამყაროს წაშლას უპირებს, შორიდან ნელ-ნელა გიახლოვდება, წრის ცენტრში ზიხარ, რაც უფრო ახლოა, მით მეტად ხმაურობს, სწორედ ამ დროს შენ ბოლომდე უწევ რადიოს, “და-რა-რა-რაი… ოცნებები ჩემი რეალობაა, განსხვავებული რეალობა, იქნებ ჩემმა სისულელემაც გადაიაროს და შევძლო განვასხვავო ერთმანეთისგან…”

ცის ცქერას ვერ გადავეჩვიე, იცი? ასე თავიდანვე რომ მოგვდევს რაღაცები, ნელ-ნელა, გზადაგზა, რომ აღმოვაჩენთ მის გარეშეც შეგვძლებია ცხოვრება და სხვა არაფერი ყოფილა თუ არა მავნე ჩვევა, ასე ვხედავ ცის ცქერას და ჯერ ვერ გადავეჩვიე. ალბათ, დიდი მნიშვნელობა არ აქვს პირდაპირ გავიხედავ თუ ზემოთ, როცა ჩემს გვერდით არაფერია ახალი სანახავი, ყოველ შენობას ორჯერ მაინც ჩაუვლი ერთი დღის განმავლობაში, ერთფეროვნება სულს გიხუთავს. დილით იღვიძებ, ერთს მაგრად ისუნთქავ და მომენტში დაუსრულებელი სპაზმი საღამოს სრულდება, ფანჯრებიდან, ყველა ღიობიდან მოიპარება საღამო. აფერადებს ყველა ქუჩასა და შენობას, დგახარ შუა ქუჩაში და დილით ჩასუნთქულ ჰაერს უკან ამოისუნთქავ.

ასე ემზადები დღის განმავლობაში დაგროვილ მწუხარებასთან გამოსამშვიდობებლად, მთელი დღე შენი იყო, ახლა მე მადროვე, ჩემი ცხოვრების ეს მცირედი ისე დამიტოვე, თითქოს არაფრად ღირდეს, სამყოფიც კი არ იყოს და მე მაინც მომრჩება.

იცი ისევ რატომ მოგაკითხე? როგორც ყოველთვის, როცა ადამიანები ძალიან მომენატრებოდნენ, ყველა შესაძლო ხასიათის შტრიხითა და უნარით, როცა ისინი ისე მომენატრებოდნენ რომ ვერ გამეგო საით წავსულიყავი, შენ ყოველთვის ერთ ადგილას მელოდი და ეს გაყინული ტერიტორიაა ჩემი ხეტიალის საბოლოო წერტილი. მაგრამ ახლა სახლში იძულებით გამოკეტილს, მხოლოდ იმიტომ რომ ისევ ვიხილო ყველა მილიარდობით სხვებისგან განსვავებული მზის ჩასვლა, თითქმის სამი კვირის წინ ჩასუნთქული ჰაერი ისევ აქ მაქვს, ფილტვებში დაგუბებული და როცა საბოლოოდ მას ვიხილავ, ეს ამოსუნთქვა იქნება ჩემს ცხოვრებაში ყველაზე თავისუფალი და ტკბილი, რაც კი ოდესმე ამომისუნთქავს.

დარაბებს მიღმა გაზაფხული ხომ იმედს ნიშნავს…

%d bloggers like this: